
اگر قصد احداث نیروگاه خورشیدی با خرید تضمینی برق دارید، انتخاب تجهیزات صرفاً بر اساس قیمت یا برند کافی نیست! تمامی تجهیزات نیروگاه خورشیدی از جمله پنل، اینورتر، سیستم ارتینگ و حتی UPS باید مطابق استانداردهای فنی مورد تأیید ساتبا و شرکت توزیع برق منطقهای باشند. در این مقاله، مهمترین این استانداردها را به زبان ساده و کاربردی توضیح دادهایم.
پنل خورشیدی بهعنوان اصلیترین جزء نیروگاه خورشیدی باید دارای گواهینامههای بینالمللی معتبر باشد. دو استاندارد کلیدی در این حوزه عبارتند از:
IEC 61215 برای بررسی دوام و عملکرد پنل در شرایط آبوهوایی واقعی
IEC 61730 برای الزامات ایمنی الکتریکی در طراحی پنلها
در کنار این موارد، داشتن تاییدیههایی مانند TÜV، UL یا CE نشاندهنده کیفیت و اعتبار جهانی محصول است. در عمل، شرکتهای توزیع برق تنها برندهای مورد تأیید که در فهرست رسمی ارائه شدهاند را برای اتصال به شبکه تأیید میکنند. همچنین در پروژههای تجاری، راندمان پنل باید حداقل ۱۸ درصد یا بیشتر باشد.
اینورتر خورشیدی وظیفه تبدیل برق DC به AC و هماهنگی با شبکه را بر عهده دارد. طبق الزامات ساتبا، اینورتر باید دارای استانداردهای زیر باشد:
IEC 62109-1/2: ایمنی الکتریکی
IEC 61727: تطابق با مشخصات فنی شبکه (فرکانس، ولتاژ، قطع خودکار هنگام اختلال و...)
همچنین اینورتر باید دارای ضریب توان قابل تنظیم (حداقل 0.9 یا بیشتر) باشد و از قابلیتهایی مانند حفاظت در برابر اضافهولتاژ، اتصال معکوس و نشت زمین برخوردار باشد. برخی شرکتهای توزیع، فهرستی از اینورترهای تأییدشده منتشر میکنند و فقط آنها را مجاز میدانند.
سیستم ارت (Earth) برای ایمنی نیروگاه و حفاظت در برابر شوکهای الکتریکی ضروری است. طراحی ارتینگ باید مطابق استانداردهای بینالمللی زیر باشد:
IEEE 80: طراحی شبکه زمین ایمن در پستهای برق و نیروگاهها
IEC 60364: مقررات ایمنی برای سیستمهای الکتریکی ساختمانها
همچنین مقاومت الکتریکی کل سیستم ارتینگ باید کمتر از ۵ اهم باشد. استفاده از صاعقهگیر در مناطقی با احتمال رعد و برق یا تابستانهای خشک و کویری کاملاً ضروری است.
در پروژههای بزرگ (مثلاً بالای ۱۰۰ کیلووات یا نیروگاههای MW)، تجهیزات کنترلی و مانیتورینگ نیاز به پشتیبانی از طریق UPS دارند. این UPS باید دارای ویژگیهای زیر باشد:
مطابق با IEC 62040-1 برای ایمنی و IEC 62040-2 برای سازگاری الکترومغناطیسی
توانایی تغذیه تجهیزات حیاتی به مدت حداقل ۳۰ دقیقه
استفاده از باتریهای با عمر بالا و طراحی صنعتی
عدم وجود UPS یا نصب غیر استاندارد آن، ممکن است در مرحله بازبینی نهایی توسط شرکت برق منجر به رد پروژه شود.
در پایان نصب و قبل از بهرهبرداری رسمی، تجهیزات نصبشده باید مطابق با نقشههای فنی تأییدشده (مثل SLD یا نقشه تکخطی) اجرا شوند. پس از نصب، شرکت توزیع و کارشناسان ساتبا تستهای نهایی زیر را انجام میدهند:
تست عملکرد اینورتر در بار واقعی
تست اتصال ایمن به شبکه
بررسی کیفیت اجرای تابلو، سیمکشی و سیستم ارت
در صورت عدم تطابق هر یک از این موارد با استاندارد، پروژه تأیید نمیشود و پرداختها متوقف میگردد. بنابراین اجرای دقیق الزامات، نه فقط برای تأییدیه بلکه برای تضمین درآمد بلندمدت نیروگاه خورشیدی ضروری است.
احداث نیروگاه خورشیدی بدون توجه به استانداردهای فنی تجهیزات، مثل ساختن خانه بدون نقشه است. حتی اگر قرارداد ساتبا را امضا کرده باشید، در صورت استفاده از تجهیزات غیراستاندارد یا عدم دریافت تأییدیه نهایی از شرکت توزیع، امکان بهرهبرداری و دریافت پول وجود ندارد. برای اجرای اصولی پروژه، حتماً از مشاوران متخصص استفاده کنید و لیست تجهیزات تأیید شده را از شرکت توزیع منطقهای استعلام بگیرید.